Ik heb impact! Eenvoudige tips voor klimaat én budget.

Inhoud

• Vandaag neem ik de fiets
• Vandaag koop ik 2de-hands
• Vandaag plant ik een boom of struik
• Vandaag zet ik de verwarming een graadje lager
• Vandaag ga ik met vakantie
• Vandaag kies ik een duurzaam geschenk
• Vandaag hou ik grote digitale kuis

Vandaag hou ik grote digitale kuis

Opruimen is meestal niet onze favoriete bezigheid maar levert toch zo’n goed gevoel als alles er weer netjes bijligt en je niet meer naar dingen op zoek moet. Wanneer de zichtbare plekjes weer kraaknet zijn, kijk dan ook eens in vergeten lades waar nog oude GSMs of een vorige laptop stof liggen te vergaren. Of werken ze misschien nog maar werden ze vervangen door een nieuwere versie?

Hier vind je tips om met de hele familie het digitale luik van het gezinsbudget onder controle te houden en hiermee de natuur bij ons en elders te helpen.

Je elektronische toestellen langer gebruiken is het best voor onze planeet. Het productieproces zorgt voor de meeste CO2 uitstoot. Maar liefst 54% van de impact komt door de productie. Hoe minder toestellen er gemaakt moeten worden, hoe beter!

Buiten de CO2 uitstoot is de ontginning van de metalen een ware aanslag op mens en milieu niet enkel door de mineralen maar ook door de hoeveelheid water  dat er nodig is (voor 1 smartphone is 14.000l water nodig en 190.000l voor een laptop en dit enkel voor de productie).

Als je oude telefoon of laptop het begeven heeft en hij echt niet kan hersteld worden, breng hem dan naar een recyclage punt zodat de meeste mineralen herbruikt worden. Voor de aanschaf van een nieuw apparaat, toch eens uitkijken naar een refurbished versie of een modulaire versie (bv. Fairphone) waarbij je onderdelen apart kan kopen en niet het hele toestel moet vervangen als er een stukje uitvalt.

Met de fysieke poetsbeurt achter de rug, kan er nog best wat opgeruimd worden in je digitale omgeving. Het helpt je niet alleen om e-mails, bestanden, foto’s en berichten terug te vinden, het zorgt ervoor dat minder opslagcapaciteit nodig is wat dan weer goedkoper is en de CO2-uitstoot vermindert.

Hoezo opslagcapaciteit? De Cloud – het Web, dat is toch een oneindige kamer waar alles in gestopt kan worden? Achter deze abstracte begrippen zitten wel degelijk fysieke datacenters die energie (elektriciteit en water) nodig hebben in functie van de hoeveelheid data die er wordt in opgeslagen. Het internet met ongeveer 4,65 miljard gebruikers wereldwijd heeft enorm veel energie nodig.

Maakt het dan iets uit wat wij doen? Zeker wel!

Na een digitale poetsbeurt van ongebruikte gegevens is er minder opslagruimte nodig en neemt het energiegebruik (en de CO2 uitstoot) af. Hier zijn alvast enkele tips om aan de slag te gaan:

• Kijk eens of je alle emails die in je archief zitten nog nodig hebt (1 mail stelt 4 gram CO2 voor). Schrijf je uit nieuwsbrieven of reclame uit wanneer je die niet leest of toch op papier krijgt.
• Verwijder oude bestanden (bv. treintickets, handleidingen van toestellen die je niet meer hebt,..), verwijder regelmatig cookies en gooi ongebruikte apps en programma’s van je PC en/of telefoon: het maakt je apparaat sneller en je hebt minder geheugen nodig.
• Overweeg om je oude foto’s en video’s op een externe harde schijf te plaatsen. Ze blijven binnen handbereik en je maakt heel wat plaats vrij. Ook hier is het verlagen van de resolutie (en het verwijderen van beelden die je niet meer gaat bekijken) een heuse aanrader.
• Ook bij sociale media is opruimen nuttig: stop met het volgen van accounts die je niet meer inspireren, mute groepen of pagina’s die je alleen maar afleiden.

Na de opkuis, zijn er nog wat tips om na te gaan of je de leuke en leerrijke aspecten van de digitale middelen wat zuiniger kan aanpakken:

• Het energieverbruik van video- of muziek-streaming ligt een stuk hoger dan een het gebruik van een dvd-speler of radio. Een DAB+ radio kan je een hele dag laten spelen zonder surfen. Kom samen met je vrienden om een film te streamen, het is gezellig en zo stream je maar 1 keer in plaats van meerdere keren.
• Het gebruik van artificiële intelligentie spant de kroon qua energieverbruik: 1 prompt verbruikt maar liefst 1000 keer meer dan een gewone zoekopdracht! (bv zoek je recept via een gewone zoekopdracht i.p.v. via AI)
• Verlaag je de resolutie van de streaming van HD naar standaard dan breng je beduidend minder (2.5 kg voor 4 uur i.p.v. 50kg) CO2 in de lucht.
• Online vergaderen of facetimen is helemaal ingeburgerd en zorgt voor heel wat minder transport uitstoot. Nu nog even collega’s en vrienden melden dat je na de eerste minuutjes online vergaderen je verder gaat zonder video. Deze kleine verandering levert 96% energie winst op.

Wil je meer weten over je eigen verbruik? Je kan het nagaan op e-missions.nl

Bij verantwoord gebruik, kan digitalisering ook oplossingen bieden. Verminder uw energieverbruik en CO2-uitstoot dankzij digitale technologie! | Agoria

Ben je ondernemer, dan kan ook jij voor je bedrijf stappen zetten om je digitale aanwezigheid zo duurzaam mogelijk te maken en ook je website CO2 neutraler te laten bouwen.

Vandaag kies ik een duurzaam geschenk

Cadeautjes krijgen is leuk maar wist je dat het geven ervan niet enkel leuk maar ook goed is voor ons mentale welzijn. Toch brengt dit niet zelden de nodige stress met zich mee. Wat geef je aan mensen die al ‘alles hebben’ of kinderen waar de speelgoedkoffer uitpuilt, laat staan collega’s of buren die je niet zo goed kent?

Laten we beginnen met NIKS. Nee, dit is geen grap maar een optie om een gift te doen aan Greenpeace. Je kan ook een ander goed doel kiezen aangepast aan de voorkeur van de ontvanger. Het overzicht goede doelen België brengt vast wel inspiratie.

Hoe cool zou het zijn om tijd te kunnen geven? Je vindt het niet in de winkel of online maar zelf je tijd geven aan iemand om samen herinneringen op te bouwen is van onschatbare waarde. Samen een activiteit doen zoals een duurzame daguitstap, naar de film gaan of naar het zwembad, eens lekker uit eten met z’n tweetjes, .. wat jullie ook fijn vinden. 

   

Heb je te maken met een tuinliefhebber, dan wordt een insectenhotel, voederhuisjes, een klimaatvriendelijke plant of zaad voor bijenvriendelijke bloemen vast wel geapprecieerd.

Ook de liefhebbers van lekker eten komen aan hun trekken met voedingsproducten van lokale telers (bv via facebook-eigen kweek Druivenstreek ) en fairtrade / solidariteitsproducten via de Oxfam wereldwinkels, een kookboek voor (beginnende) vegetariërs of een (bus) uitstapje naar een vegetarisch restaurant. Je vindt hier alvast een handig kaartje met opties in de Druivenstreek. Wanneer je zelf aan de slag gaat, overweeg dan om ingredienten aan te schaffen in verpakkingsvrije winkels. Je vind er enkele in de druivenstreek (The place to bio, Tervuren of Färm Overijse) maar ook elders.

Vandaag ga ik met vakantie

En dan komen de vragen: is dit allemaal verantwoord? Waarom zou ik dit niet doen? Of kan ik dit toch zonder de natuur (te veel) te belasten?
Meten is weten dus bereken eens wat de impact is van jouw plannen dit jaar. Hoe meer zielen er samen op stap gaan, hoe lager de impact – zolang je op de grond blijft (Engelstalige grafiek van CO2 uitstoot). Tenzij je te voet gaat verkennen vanop een plaatst waar je te voet of met de trein geraakt.

Liggen Fietsvakanties je meer, dan zijn er veel opties: al van thuis de fiets op, met de fiets op de trein of een fiets ter plaatse huren. Neem je de nachttrein dan kom je vol energie aan op je bestemming. Vraag naar de locale fietsroutes of ga aan de slag met fiets knooppunten in ons eigen land en de ons omringende landen.
Wandelen en fietsen zijn ook nog eens goed voor de gezondheid en goedkoper (win-win). Deze tragere vormen van vakantie geven je de kans om meer te genieten van de omgeving wat dan weer een mentale boost geeft.

Toch behoefte aan wat zon in het zuiden of een hoogte uitstapje in Italiaanse bergen? File-vrij met de trein waar je relax de lokale uitstappen op je bestemming nog verder kan plannen. Na de reis, uitrusten in een eco label hotel of in een ecolodge met een hart voor de natuur geeft je die energie om van de vakantie te genieten.

Is je droombestemming toch enkel met het vliegtuig bereikbaar, luister dan eens naar tips in de VRT podcast: Hoe doe je dat, reizen zonder vliegschaamte? Ja, we kunnen er niet omheen, vliegen is de meest belastende manier van reizen (meer info op zomer zonder vliegen). Kan het toch niet anders, dan zijn er tips zoals een langere trip naar 1 bestemming en met een rechtstreekse vlucht.

(CO2 van vliegtuigreizen compenseren heeft immer maar een beperkte invloed).

Welke vakantie je ook kiest, geniet er nog meer van met duurzame keuzes.

Vandaag zet ik de verwarming een graadje lager

Voor sommigen kunnen de energie kosten zelfs oplopen tot een maandloon. Daar zijn heel wat leukere dingen mee te doen, toch? Maar kan dit wel zonder aan comfort in te boeten?

Een lager verbruik is makkelijk gezegd, maar hoe begin ik er aan en kan dit zomaar?

De verwarming een graadje lager zetten is alvast een goed begin en bespaart makkelijk 7 procent (afhankelijk van de situatie van je woning). In de week van 17 – 23 februari 2025 is er weer de reeds gekende dikke truien dag, maar waarom wachten? Haal de truien uit hun zomerslaap!

Minder uitgeven aan energiekosten, kan ook op een uitdagende manier. Kunnen we ons lichaam laten wennen om te gaan met koude zodat de verwarming lager kan blijven staan?

Ijsbaden nemen of winterzwemmen is niet voor iedereen een optie maar een eerste stap is te douchen met koud water. Ervaar dit gerust als een uitdagend spel dat je buiten je comfortzone en de dagelijkse sleur brengt. Knap van jezelf dat je dat aangaat!  Na het rillen, is lichaamsbeweging goed om weer helemaal op te warmen. Onderzoeken tonen aan dat je een mentale boost krijgt – dat is alvast mooi meegenomen. Andere studies gaan na wat het effect is op diabetes type 2 of overgewicht. Bij gekende hart- en vaatziekten begin je er best niet aan zonder begeleiding.

Eens je gewend bent om te leven onder koelere omstandigheden, ervaar je deze koude als leefbaar en comfortabel en doet je dat geen ‘pijn’ meer. Sommige laten de temperatuur in huis dalen tot 14 à 16 graden en merken dat dit jaar na jaar beter te verdragen is.

Wil je gezin het toch wat warmer ‘s avonds, dan helpt 18 à 19 °C aanhouden overdag je total verbruik door minder schommelingen.

Begin zeker met een controle op warmteverlies met een gratis warmtescan als je in de Druivenstreek woont. Goed isoleren en ventileren helpt heel goed maar ben je niet van plan om binnenkort te renoveren, dan kunnen enkele kleine tips al helpen:

• Zet je warmwater boiler op 60 in plaats van 70°C en neem vlak na elkaar een kortere douche.
• Ook een temperatuur van 60°C van het verwarmingswater van de hoog-rendements-verwarmingsketel is voor de meeste huizen voldoende om het lekker warm te hebben.
• Breng tochtstrips aan waar vensters en deuren kieren vertonen en ook tussen koude en warme plaatsten (zoals garage en keuken). Een leuke tochtrol fleurt het vertrek ook op.
• Radiatoren ontluchten, niet bedekken en eventueel een warmterefecterende radiatorfolie achter plaatsen of een ventilator op zetten.
• Isoleer de warmwater leidingen. Iedereen kan het met deze video’s.
• Evalueer of een infraroodpaneel beter is in een weinig gebruikte ruimte in plaats van het hele vertrek op te warmen.
• Verwarm enkel de vertrekken waar je tijd doorbrengt en wanneer je er bent. Nieuwe thermostaten kunnen geprogrammeerd worden van welk tot welk uur de verwarming dient te werken. Enkel nog de desbetreffende radiatorkranen open zetten en je hebt er geen omzien meer naar. Met een intelligente thermostaat kan dat tegenwoordig zelfs op afstand geregeld worden. 

Denk bij isoleren ook altijd aan ventileren om condensatie op muren en aldus vochtschade in huis te vermijden.En wat is er leuker, gezonder en goedkoper dan wat extra lichaamsbeweging! Warm op door eens flink zot te doen. Swingend poetsen of je dansmoves verfijnen.

Vandaag plant ik een boom of struik

We weten ondertussen wel allemaal dat bomen CO2 uit de lucht opslaan. Superbelangrijk in deze tijden van klimaatverandering, maar bomen doen nog zoveel meer.

Uit heel wat studies weten we dat bomen goed zijn voor het welbevinden van kinderen en volwassenen, stedelingen, bejaarden, zieken, gedetineerden … kortom voor iedereen. Niet voor niets bestaat er al bosbezoek op doktersvoorschrift.

Een boom is een biotoop op zichzelf. Vogels en kleine dieren, insecten, mossen en schimmels allemaal vinden ze een onderkomen in kruin, schors of wortels.

Het kiezen van het soort boom is belangrijk om ervoor te zorgen dat hij het best gedijt. Inheemse soorten zijn nuttiger dan uitheemse omdat ze samen met alle plaatselijke organismen geëvolueerd zijn en er dus perfect op afgestemd zijn.

Door het veranderende klimaat,  kan het, bij nieuwe aanplantingen, zeker in de steden die vlugger opwarmen, veiliger zijn om voor een mix te gaan van boomsoorten die daar beter tegen bestand zijn.  

Een boom plant je niet voor enkele jaren maar voor de toekomst. Hij krijgt zijn volle waarde pas als hij volwassen is en kan tientallen tot soms honderden jaren oud worden. Denk dus goed na voor je een boom plant zodat hij kan blijven staan.

Ga niet alleen na hoe hoog hij wordt, maar ook hoe breed en hou er rekening mee dat de wortels vaak even breed worden als de kruin en zet ook je buren niet in de schaduw. Bomenwijzer kan je helpen bij je keuze.

Plant je boom in het juiste seizoen en op de juiste manier. Je kan planten van oktober tot maart maar het najaar is de beste periode. Dan is de bodem nog warmer en kan de boom zijn energie gebruiken voor de vorming van de wortels alvorens in het voorjaar aan de bladvorming te beginnen.

Uitleg en filmpjes over het planten en onderhoud van bomen kan je vinden op Ecopedia of Velt: hoe plant ik een boom?  of via de Tuinrangers. Je kan ook een bezoek van een tuinranger aanvragen voor een advies aangepast aan je tuin.

Bij Behaag je tuin  kan je in Vlaams-Brabant via samenaankoop jaarlijks tussen 1 september en 15 oktober inheemse haagplanten, klimplanten, bomen en hoogstamfruitbomen aanschaffen (af te halen in december via gemeentelijk verdeelpunt).

Vandaag neem ik de fiets

Een volwassene zou 30 minuten matig intensief moeten bewegen per dag. Niet veel. En toch komen veel mensen daar niet aan. Ze nemen de lift in plaats van de trap of rijden met de auto in plaats van te fietsen. Jammer, want fietsen vermindert de kans op aandoeningen als obesitas en hart- en vaatziekten. 
Een artikel van de Fietsersbond zet het op een rijtje: 

“25 km per week fietsen is al voldoende om een positief effect op de gezondheid en calorieverbruik te hebben, dat is dus maar 2 keer 2,5 km per dag.”
“Algemeen zien we een positieve impact van fietsen op angstproblemen en milde depressies”.

We lezen ook dat dagelijkse beweging processen als Alzheimer vertraagt. Fietsen maakt het brein alerter.
Fietsen is dus niet enkel positief voor de fysieke, maar ook voor de mentale gezondheid. En dit geldt nog meer doordat je het doet in de buitenlucht.

Fietsen is vaak de goedkoopste manier om van punt A naar punt B te gaan. Dit geldt niet enkel voor de klassieke fiets, maar zelfs elektrisch fietsen is goedkoper dan een verplaatsing met de auto. Bovendien vermijd je er de files mee. De fiets is ook ideaal om te combineren met openbaar vervoer. Heb je een vouwfiets, dan neem je hem eenvoudig mee op bus, tram of trein. Heb je een klassieke fiets, dan kan die ook mee op de trein, of je parkeert hem veilig bij de bus- of tramhalte. Vele gemeentes investeren immers in degelijke fietsenstallingen.

Kan je niet kiezen tussen een gewone fiets of een elektrische? Vele fietsdeelsystemen bieden beide aan, zodat je afhankelijk van je conditie, de afstand of gewoon je persoonlijke voorkeur, kan kiezen tussen een gewone of een elektrische fiets. Lees er hier meer over: Combinatie openbaar vervoer en fiets; Fietsen –
Hoppin; Welke fietsdeelfietssystemen bestaan er?

Nu de zomer er aankomt, is fietsen ideaal als vrijetijdsbesteding. Niets zo ontspannend als een fietstochtje door de velden en bossen, langs kanalen en rivieren. Via het fietsknooppuntennetwerk stippel je mooie routes uit voor een uitstap in de nabije omgeving, of waarom niet voor een weekendje weg?
Iets meer uitdagend is het om een heuse fietsvakantie te doen. Een eenvoudige zoekopdracht op het internet levert je meteen tal van ideeën op om met de bagage op je fiets te vertrekken, alleen, in gezelschap of met het hele gezin. Hier alvast enkele voorbeelden: Grote Route Paden/fiets, Vrienden op de fiets, Alles over: op reis met de fiets.

We hopen dat je er zin in gekregen hebt. Beginnen kan al dichtbij: Fietsen in de Druivenstreek.

Veel trapplezier!

Vandaag koop ik 2de-hands

Moeten we die hoge prijzen altijd ondergaan? Neen, er zijn andere opties. Denk maar aan de verschillende vormen van 2^de-hands kopen. Een pak minder prijzig en meestal nog in goede staat. Bovendien beter voor het klimaat én de natuur. Wat is er zoal mogelijk in en rond de Druivenstreek?  

Om te beginnen is er natuurlijk https://ViTeS.be/. De kringloopwinkels van het vroegere Spit in Overijse en Leuven bieden de mogelijkheid om voor een appel en een ei kleding, inboedel, speelgoed… te kopen. Je bent heel weinig geld kwijt en vindt er het plezier een leuke koop gedaan te hebben! Je hebt ook geen argument meer om kastenvullende spullen die je niet meer gebruikt bij te houden. Ze kunnen een tweede leven krijgen via ViTes.  

Ook op de 2^de-handsbeurzen van de Gezinsbond kan je dingen op de kop tikken. En op Druivenstreek Verniet is het zelfs helemaal gratis. Uit de open boekenkasten kan je dan weer boeken meenemen en er andere, gelezen boeken voor in de plaats leggen.  En op de fashion swap in Hoeilaart ruil je geen boeken, maar kleding. 

Ietsje verder, in Herent, is er de materialenbank van 
https://ateliercirculer.be/. Je vindt er de planken, balken, tegels of boomstammen van je dromen. Allemaal 2de hands en veelal met het karakter van een ervaren zeerob of getaande zwerver. In het open atelier kan je ook aan de slag, met materiaal en machinerie. Je kan er leren lassen, houtdraaien enzovoort.  

Op https://www.refurbished.be/ vind je smartphones, laptops, tablets die veel goedkoper zijn dan nieuw. Je bespaart soms wel tot 50%. En dat op een product in uitstekende staat.   

Andere occasies vind je https://www.2dehands.be/. Goed voor producten in eindeloos veel soorten en categorieën.  En vergeet zeker niet de vele rommelmarkten in onze streek te verkennen.

En ken je https://toogoodtogo.be? Een lange lijst van restaurants en winkels vertellen je waar je voedseloverschotten aan een lagere prijs kan ophalen. Op deze wijze ga je voedselverspilling tegen.